ಸಂಪಾದಕೀಯ: ವಿವೇಕ ಮಹಾಲೆ
ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಕೈ ಬೀಸಿ ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಕುಟುಂಬ… ಮರಳಿ ಬರುವ ದೋಣಿಗಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಕಣ್ಣುಗಳು… ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೋಣಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮನುಷ್ಯ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಟ್ಕಳದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಡೀನ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದ ೩೫ ವರ್ಷದ ಸುರೇಶ್ ನಾಯ್ಕ್ ಅವರು ಭಾರಿ ಅಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮರುದಿನ ಅವರ ಮೃತದೇಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ದುರಂತವಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಟ್ಕಳದ ನೂರಾರು ಮೀನುಗಾರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುವ ಘಟನೆ. ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?
ಸಂತಾಪದ ನಂತರ ಏನು?: ಮೀನುಗಾರನೊಬ್ಬ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಘಟನೆ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಭಟ್ಕಳದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ತರಬೇತಿ ಇದೆಯೇ? ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ನೆರವು ನೀಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ? ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆಯೇ? ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಬರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರನಿಗೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಿವೆಯೇ? ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಸಣ್ಣ ದೋಣಿ, ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ: ಭಟ್ಕಳದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಜಾಲಿಕೋಡಿ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿ ಭಾರಿ ಅಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಮೀನುಗಾರ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಬಳಿಕ ಅವರ ಮೃತದೇಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆ ದೊಡ್ಡದಾಗುವಾಗ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ ಎಷ್ಟು ಅಸಮಾನ ಎಂಬುದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಕೆಟ್, ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಸಾಧನಗಳು, ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ತುರ್ತು ಸಂಕೇತ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ತರಬೇತಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ನೋಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅವು ಮೀನುಗಾರನ ಜೀವದ ಕನಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಬೇಕು.
ಸ್ಥಳೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು: ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅಪಾಯದ ಮೊದಲ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ನೆರವು ಸಿಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.
ಭಟ್ಕಳದ ಕರಾವಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಕರಾವಳಿ ಪೊಲೀಸ್, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮೀನುಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮನ್ವಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಸಮುದ್ರದ ಸ್ವಭಾವ ತಿಳಿದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರ ಅನುಭವವೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ಒಂದು ಜೀವದ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು?: ಮೀನುಗಾರನೊಬ್ಬ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಕೇವಲ ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ. ಅವನ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬವಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವಿದೆ. ವೃದ್ಧ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಬದುಕಿದೆ. ಮನೆಯ ಸಾಲವಿದೆ. ನಾಳೆಯ ಅನ್ನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿದೆ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರನ ಜೀವವನ್ನು ಕೇವಲ “ದುರಂತ” ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿ ಮುಗಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ದುರಂತವೂ ಮುಂದಿನ ದುರಂತವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪಾಠವಾಗಬೇಕು.
ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಬೇಕು: ಭಟ್ಕಳದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಮೀನುಗಾರರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಯೋಜನೆ ಅಗತ್ಯ. ಯಾವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು? ಯಾವ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೀನುಗಾರರು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ? ಎಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳಿವೆ? ಎಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕು? ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡ ಎಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಬಹುದು?ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಬಳಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಇರಬೇಕು. ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಶೀಲನೆ, ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳು, ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಅಣಕು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.
ಸಮುದ್ರವೇ ಬದುಕು; ಅದೇ ಸಮುದ್ರ ಸಾವಿನ ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು: ಭಟ್ಕಳದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮೀನುಗಾರರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ದೀಪದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರದವರೆಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಕಣ್ಣೀರಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು.
ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಅಲೆ ಒಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರನ ಜೀವ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ, ತರಬೇತಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಟ್ಕಳದ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಮೀನುಗಾರರ ಬೆವರಿನ ಪರಿಚಯವಿದೆ. ಅವರ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಪರಿಚಯ ಇನ್ನು ಬೇಡ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ :
ಭಟ್ಕಳದ ಜಾಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಭಾರತಿ ನಾಯ್ಕಗೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗೌರವ; ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮನ್ನಣೆ
ಭಟ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೊಂದು ವಾರ: ಹಸಿರು ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳವರೆಗೆ
